Odsetki karne


Odsetki karne to odsetki przysługujące wierzycielowi za nieterminowe regulowanie przez dłużnika zobowiązań wynikających z umowy, np. zapłata za fakturę, rachunek po terminie.
Odsetki karne od zobowiązań gospodarczych reguluje kodeks cywilny. Powszechnie nazywane są odsetkami ustawowymi lub odsetkami za zwłokę. Obciążenie kontrahenta odsetkami to najpowszechniejsza forma odszkodowania za zwłokę przy zapłacie zobowiązania. Dostawca nie musi wykazywać poniesionych strat z tytułu spóźnionej zapłaty, wystarczy udowodnienie, że wpłata nastąpiła po terminie wskazanym w umowie lub na fakturze i oraz wskazanie wysokości kwoty dłużnej, aby dochodzić odszkodowania w postaci karnych odsetek.
Odsetki ustawowe należą się zarówno przedsiębiorcom, jak i osobom nie prowadzącym działalności gospodarczej.
W umowie można zastrzec również tzw. odsetki umowne (nazywane także odsetkami według stopy własnej), które są określane procentowo albo w postaci wielokrotności odsetek ustawowych. Występują przy umowie kredytowej, leasingu, lub pożyczce. Należy jednak uważać, aby zastrzeżone odsetki nie były zbyt wysokie, gdyż mogą zostać obniżone do ustawowego wymiaru. Odsetki naliczane są za każdy dzień zwłoki po upływie terminu płatności. Zgodnie z ogólną zasadą termin przedawnienia odsetek jako świadczeń okresowych wynosi trzy lata.

Sposób wyliczania
Wysokość odsetek ustawowych określa Minister Finansów, do wyliczenia stosuje się poniższy wzór lub kalkulatory odsetek ustawowych:

kwota główna x ilośc dni x 13%
———————————————–   =
365

Dokumentacja
Obciążenie kontrahenta (dłużnika) odsetkami za zwłokę w zapłacie należności może nastąpić poprzez wystawienie noty księgowej obciążeniowej (noty odsetkowej). Nabywca (dłużnik) otrzymuje oryginał noty księgowej.
Nota księgowa powinna zawierać co najmniej dane wymagane dla dowodu księgowego, które określa w §12 ust. 1 pkt. 2 Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Są to:

  • wiarygodne określenie wystawcy lub wskazanie stron (nazwę i adresy) uczestniczących w operacji gospodarczej, której dowód dotyczy,
  • datę wystawienia dowodu oraz datę lub okres dokonania operacji gospodarczej, której dowód dotyczy, z tym że jeśli data dokonania operacji gospodarczej odpowiada dacie wystawienia dowodu, wystarcza podanie jednej daty,
  • przedmiot operacji gospodarczej i jego wartość oraz ilościowe określenie, jeżeli przedmiot operacji jest wymierny w jednostkach naturalnych,
  • podpisy osób uprawnionych do prawidłowego udokumentowania operacji gospodarczych,
  • oznaczone numerem lub w inny sposób umożliwiający powiązanie dowodu z zapisami księgowymi dokonanymi na jego podstawie.

Dodatkowe pozycje, które powinna zawierać nota odsetkowa (nota księgowa obciążeniowa):

  • wskazana kwota naliczonych odsetek,
  • wskazanie dokumentów będących podstawą do naliczenia odsetek,
  • numer rachunku bankowego na który dłużnik ma dokonać zapłaty odsetek,
  • termin płatności odsetek.

Przychód u wierzyciela
Naliczone odsetki stają się przychodem w momencie ich otrzymania przez wierzyciela, a więc w dacie ich opłacenia przez dłużnika. Odsetki stanowią pozostałe przychody podatnika.
Nie znajdzie tu zastosowania zatem ogólna zasada, zgodnie z którą: „za przychód z działalności o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt. 3  uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont” (art. 14 ust. 1 updof).
Do ujęcia przychodu z tytułu naliczonych odsetek stosujemy przepis Art. 14 ust. 1 pkt.1i „W przypadku otrzymania przychodu z działalności gospodarczej, do którego nie stosuje się ust. 1c, 1e i 1h, za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty.”

Koszt u dłużnika
Dłużnik tylko w nielicznych wypadkach ma prawo zaliczyć w koszty uzyskania przychodów naliczone odsetki lub kary umowne.
Kosztami nie będą odsetki z tytułu zaległości budżetowych i innych należności do których stosuje się przepisy Ordynacji Podatkowej – czyli podatki , składki ZUS itp.
Nie można także zaliczyć w koszty uzyskania kar umownych i odszkodowań z tytułu wad:
> dostarczonych towarów,
> wykonanych robót i usług,
> oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad lub zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług.
Powyższe wyłączenia uregulowane są w art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast nie ma zakazu zaliczenia w koszty prowadzenia działalności gospodarczej odsetek z tytułu przeterminowanych należności w obrocie gospodarczym. Odsetki można zaliczyć w koszty dopiero w dacie ich zapłacenia.

  • Monika Kobylak

    Odsetek można żądać za okres od dnia następującego po umówionym terminie płatności do dnia faktycznej zapłaty. Przy płatnościach przelewem momentem zapłaty jest chwila uznania rachunku bankowego wierzyciela. Dyspozycję przelewu należy złożyć na tyle wcześnie, aby pieniądze zostały zaksięgowane na rachunku kontrahenta zanim upłynie termin zapłaty (art. 454 K.c. ).
    Jeżeli termin płatności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy, termin upływa dnia następnego (art. 115 K.c.) . Sobota nie jest ustawowo dniem wolnym od pracy.
    W związku z powyższym w pierwszym przypadku mogą zostać naliczone odsetki za 3 dni, w drugim również za 3 dni, a w ostatnim przypadku za 2 dni.

  • http://blog.ifirma.pl Aneta

    Jeżeli ja zapłaciłam fakturę w piątek, bo taki był termin płatności, a u nich pieniądze na ich koncie pokazały się dopiero w poniedziałek, to czy mają prawo żądać odsetek za 3 dni?
    Drugie pytanie:
    Termin płatności przypadał 11 listopada w piątek (święto państwowe). Ja zapłaciłam za fakturę w czwartek (dzień pracujący), Czy oni mogą się domagać odsetek za 4 dni? Gdyż twierdzą, że pieniądze pokazały im się na koncie dopiero w poniedziałek, a od nas już wyszły w czwartek.
    Trzecie pytanie:
    Czy jeżeli termin płatności przypadał na sobotę, a ja zapłaciłam za fakturę w poniedziałek (gdyż nasz bank nie działa w sobotę), to czy należą im się odsetki za 2 dni?

  • Monika Kobylak

    Odsetki karne naliczane są przez wierzyciela z tytułu nieterminowego regulowania zobowiązania przez dłużnika.
    Pan nie ma prawa naliczać odsetek ponieważ jest Pan dłużnikiem, poza tym zapłata została uiszczona w terminie.

  • Andrzej

    Czy mogę domagać się odsetek karnych od firmy, która wystawiła zawyżony rachunek ja go zapłaciłem, a firma dopiero po miesiącu wyrównała moją stratę.

  • Piotr Karolewski

    Czy nie ma „bata” na domagających sie odsetek po 2 latach,pomimo ustnej umowy o nieobciążaniu odsetkami karnymi płatnika przed 2 laty?Czy jest jakaś procedura,którą powinien zachować domagający się odsetek,a nie tak ot!,czeka sobie 3 lata ,aż uzbiera mu się z odsetek pokaźna suma i „bach” -wysyła wezwanie do zapłaty odsetek?

  • http://www.ifirma.pl Justyna Zastawna

    Odsetki naliczane są za każdy dzień zwłoki po upływie terminu płatności. Zgodnie z ogólną zasadą termin przedawnienia odsetek jako świadczeń okresowych wynosi trzy lata. W związku z czym podatnik ma prawo domagać się odsetek od należności głównej do trzech lat wstecz.

  • Maria Sagan

    ZA ILE LAT MOŻNA NALICZYĆ ODSETKI OD PRZETERMINOWANYCH NALEŻNOŚCI ???

Archiwum bloga
Pobierz blog na telefon